O, Rock dokumentalak, Rockumentalak
Gorroto ditut.
Astun horiek hor, berriketan.
"Zenbat droga hartu genuen,
Emakume mordoarekin txortan! Ederra izan zen!"
Berritsuen prozesio luzea.
"Ni euren roadie izan nintzen"
"Baxujolearen lehengusuaren ondoan bizi nintzen ni"
Beti dute teklatu-jole lugubre hori
prog rock talde horretakoa.
O, bai, XTC, gogoratzen dut XTC.
Ez sartu dokumental honetan gero!
Betiko aurpegiak, betiko kontu zaharrak.
Ez du sekula amaiera onik izaten.
Beti elkarrekin borrokan.
Beti ari dira elkar auzitara eramaten.
Horietako bat hiltzen da, edo bi edo denak,
eta ezin dute elkar ikusi gehiago.
Gelditu!
♪ Making plans for Nigel ♪
XTCri buruzko dokumental batean
merezi duen bakarra da
ez dela rock & roll taldeen %99tan
izaten diren lerdokerien gainean.
Gu ez geunden holako saltsan.
Ez gara rock & roll jendea.
Pop atsegin eta esploratzailea egin genuen.
Nahiko ongi hasi ginen
eta gero asko hobetu zen.
Talde gutxik esan dezakete hori.
♪ Nigelentzat planak egiten ♪
Euren ibilbidea apartekoa da
musika-eboluzioan, alegia.
Beatlesen moduko talde bati erreparatu behar diozu
konparagarriren bat topatzeko
behin eta berriz berrasmatzen.
♪ Senses working overtime ♪
eta mundu guztiak futbol itxura du
Gazte hauek punk sutraietatik
beste maila batera igo ziren.
Jauzi handia egin zuten
konposizio eta disko zoragarriekin.
♪ Zentzumenak lan eta lan ♪
Ziurrenik hemen inoiz sortu den
konpositore berezienetakoa da.
Zera hori dauka...
melodia horiek hartuta soilik,
igotzen, txundigarria.
♪ Wrapped in Grey ♪
♪ Iratzarri, ameslariok ♪
♪ noraezean zuen ohean ♪
Kantu bakoitza hurrengoaren ezberdina da,
Gauza bera albumekin.
Zaila da oso album desberdinak egitea,
eta lortu zuten, abestiz abesti.
Horrexegatik uste dut
garrantzitsuak izan behar dutela,
esperotakoa inoiz ez dutelako egin,
eta hori oso arraroa da.
♪ Easter Theatre ♪
♪ Sartu Pazkoa eta gorringo horiz jantzita dago ♪
Beraien gauza gustukoenetako bat
musika-maisutasunaz gozatzea da,
soinu ederrak, melodia horiek.
Maila goreneko konposizioak.
♪ Sartu Pazkoa eta gorringo horiz jantzita dago ♪
♪ Orain semea hil da, aita jaio daiteke ♪
♪ Arnasa hartuko bagenu eta kea uxatu ♪
♪ This is Pop ♪
♪ Bai, bai, hau popa da ♪
♪ Bai, bai, hau da ♪
♪ Popa! ♪
Inoiz ez nuen pentsatu, ezertan ona nintzenik
marrazten eta margotzen gero eta gehiago zaletu arte.
Komikiek eragin handia izan zuten. Oso gustuko ditut,
Pentsatzen nuen "Marraztu egin dezaket.
Agian handitutakoan komikilari izan ninteke"
Mutikotan, bakarrik entretenitu behar izan naiz.
Niretzat, seme bakarra
izatearekin lotuta zegoen.
Oso ama (TOK) kontrolatzaile batekin
etxera beste ume batzuk etortzen lagatzen ez zuena.
Beste umeen etxeetara joan nintekeen,
baina edozergatik ezin ziren nirera etorri.
Amak: "Ez dut nahi zikinkeriarik lurrean"
Besteen etxeetara joaten zinenean
ikusten zenuen haurrak bizi zirela,
jostailu mordoa inguruan.
Gure etxean, aldiz,
"Ez, hemen ez dago haurrik"
Etengabe ibiltzen zen nire jostailuak botatzen.
TOK kontua zen, kontrolatzeko zera hori.
Atsekabea etengabe, zure zera edukitzea...
Badakizu, anai-arrebarik ez,
gurasoengandik urrun.
harreman bakarra zure jostailuak ziren
eta kendu egiten zizkizun beti.
Beraz, etxeko des-umetze horrekin ibili nintzen borrokan.
Agian horregatik maite ditut hainbeste jostailuak orain.
Esan nahi dut
"Orain ez duzu botako"
Benetako Jonny lagunbakoa izan nintzen.
Jolasak sortu behar izan nituen,
gauzak diseinatzen, marrazkiak egiten.
Auto-animatzailea izan nintzen beti.
Orduan, adin egokia nuela,
psikodeliaren inarrosaldia, '66, '67
Pop koloretsua hasten da,
eta juxtu une hartantxe
musika indar handia hartzen hasten da nire bizitzan.
Bat-batean irekitzen ari nintzen,
badakizu, pubertaroa,
kontrako sexuak dagoeneko ez zaitu lotsarazten
eta oso interesgarria bihurtzen da.
Eskuz esku zegoen ... Adin egokia nuen.
Neskak handiagoak dira, musika handiagoa. Aurrera!
Kontua zera da,
Babes ofizialeko auzo honetatik alde egingo badut,
ez da izango artista grafiko moduan.
Ez dut Itsas Armadan sartu nahi
mundua nire aitak bezala ikusteko.
Zein da hemendik irteteko bidea?
Musika izan behar du!
Kantak idaztea ezin da zaila izan.
Neskei gustatzen zaie. Ederto.
Nola ikasten da? Neure buruari irakatsiko diot.
Ahalegin batean nenbilen.
Grabazio pila bat kopiatzen,
Orratza atzeratuz: "Zela doa zati hori?
O, ez, zer akorde da hori?
Ez dakit, ezin dut aurkitu"
Baina arrazoi okerrak gorabehera,
agudo hasi nintzen neure kantak egiten.
Eta arrazoi okerrengatik
ez nintzen besteen abestiak ikasteko ona.
"Ba zeure kasa sortu beharko duzu"
Horrela egin nuen aurrera,
besteen gauzak ezin nituelako landu.
Andy eta biok
Penhill auzoan hazi ginen.
Bera ikasturte bat aurretik zebilen,
baina eskola berera joan ginen.
Patioan irakasleen karikaturak
marraztu ohi zituen,
beti izaten zuen jendea inguruan.
Orduan ere marrazkilari ona zen.
Gero urte pare batez ez nuen ikusi.
Kempster musika dendan ezagutu nuen.
Eskegitako gitarra garestiak
hartzen zituen
jabearen haserrerako.
Badakizu, dendan sartu, anplifikadorea piztu
eta gitarra probatzen, norbaitek utzitako kablea hartu,
eta inor begira ez zegoenean,
hormatik gitarra bat hartu eta konektatu.
Gero batak besteari lickak, riffak-eta
erakusten genizkion...
Zu Andy Partridge zara,
kantu onak idazten dituzu eta ondo jotzen duzu gitarra.
Halaxe da. Nor zara zu, baxu-jotzaile misteriotsua?
Colin Moulding naiz, eta hau Terry Chambers.
Zu Terry zara, baterista?
Bai, ni naiz. Bateria jotzen dut.
Beno, goazen pubera
eta egin dezagun berba taldeaz.
Goazen mozkortzera!
Elkar ezagutu genuenean, 17 urte genituen,
artean ez genekien tresnak ondo jotzen.
Ia batera ikasi genuen jotzen,
baina uste dut besteon aldean
Andy aurreratuago zebilela.
"Adrenalina"
Bera artean ere morroi bihurria zen.
Oso segurua, talentu handikoa,
pozik lagundu genion bere ideiekin.
Helium Kidz-entzat idatzi nituen gauzek
soinu propioa zuten, komiki amerikarrak eta
Zientzia Fikzioaren zaletasunetik sortua,
eta pentsatu nuen "Horrelako gaiei buruz
idatziko ditut kantuak"
Jotzen zituzten kantuak
2 edo 2:30 minutukoak ziren denak
eta hirian inor ez zebilen hori egiten.
Denok blues underground bandak ginen.
Hori zen 1970.eko erdialdean zegoena,
Baina hau marrazki bizidunen
pop musikaren modukoa zen ia,
baina bazen zerbait hiriko taldetan
ikusi ez nuena.
Zinez ez nuen imajinatu inora helduko zirenik,
Nork hartuko du serioski Swindongo talde bat?
Ezinezkoa zen.
Swindonek komedia-leku ospea du,
atzeratutako lekua,
hortik datorren guztia txantxa da.
"komedia hiria" esaten diote,
Swindonekin zerikusia duen guztiak
ergela, komikoa eta hutsala izan behar du.
Ikaragarria da Swindongo talde bat
sustatzen ari zarenean.
"eskasa, komikoa eta hutsala izan behar du"
♪ Neon Shuffle ♪
Bertakoentzat arrotz samarra zen,
kanpokoa, bertakoen gusturako, badakizu.
Baina aparta zela uste genuen
pertsonaia interesgarria zelako,
eta oso dibertigarria.
Eta musika egiten ari zen, hori ezohikoa zen,
horrexek erakartzen gintuen.
Gu, hirurok, horixe izan zen taldearen muina,
Ni, Andy eta Terry,
laugarren kidea beti aldatuz.
Garai hartan Helium Kidz XTC bihurtu zen,
teklatu-jole bat aurkitu genuen, Barry Andrews.
Gau batean edatera irten eta ondoeztu.
"Ados, taldekoa izango da.
Garagardoari hobeto eusten dio nik baino,
beraz, taldean sartu da"
Ideiarik ez nuen nola jotzen zuen.
Lehen entseguan pentsatu nuen:
"Ai, ene!, bandan dagoela esan diogu
eta ezin dut eraman bere jotzeko era.
Deep Purple-edo ematen du"
Entseguaren erdian alde batera eraman
eta esan nion: Benetan horrela jo nahi duzu?
Senti zaitez libre jotzean, benetan nahi duzun eran"
Entseguaren bigarren erdian...
"Jainko maitea!"
Plater hegalari baten motorra
konpontzen zebilen norbaiten soinua zen.
Hain bitxia izan zen,
hainbeste nota oker zoragarri.
"Beraz, taldean dago"
♪ Egiten duzunean, ez da zoritxarra ♪
XTCren zurrumurrua zebilen: "XTC ikusi behar duzu"
Joan ginen, eta noski
garai hartan punkaren arau zorrotzak
hausten ausartu ziren taldeetako bat zen.
XTCk akorde eta erritmo konplexuak zituen,
marko estu horretatik kanpoko hitzak,
guretzat benetan oso bizigarria izan zen
talde bat ikustea kortse estu hori apurtzen.
Kaixo, nire izena John Peel da.
Gaurkoan hauexen kantuak jarriko ditut:
The Sloots , Slots, The Groan, Exploding Truss,
The Blues Bastards
The Geckos, Hubert & His Pile Tones,
The Ear, The Nose, The Throat,
Cassowaries from Hell, Inevitable Groin...
Andyk John Peeli zinta bat bidali zion
eta bere saioan hartu gintuen.
Virginekin sinatu aurretik izan zen.
Gure lehen agerraldia zen irratian.
Gaueko lehen gonbidatuak
XTC dira. Ea zer deritzezuen.
Garai hartan, musika industria itxitako denda baten modukoa zen.
Ezin zen sartu. Baina punka etorri zenean,
dena alde batera zokoratu zuen.
Gu punk txartelaz sartu ginen.
New York Dollsen tankerakoak ginen,
ez ginen benetako punk,
ezta politikoak ere.
♪ Sentsazioa daukat ♪
♪ Zerbait barrura begira dabilela ♪
Zergatik ez goaz Londresera ospe bila?
Punk-rocka ernetzen ari da eta dena irentsiko du.
♪ Zientzia frikzioak nire atzamarrak erretzen ditu ♪
Punk-New Wave eszenaren ostean
uhateak ireki ziren.
Denbora pasa ahala, Blondie edo XTC bezalako
taldeentzako etiketak jausi egin ziren.
Benetan... talde bikaina zen.
Musika berritzailea zuten,
hitzen interesgarriak, eszentriko samarrak.
Denbora aurrera joan ahala,
horixe frogatu dute.
XTCk 1977an sinatu zuen.
1977an ez sinatzea aukera galtzea zen.
Diskoetxeak aukera galtzeko beldurrez,
"Ai, hori zera da, punka, new wave,
edozein dela ere,
Agudo, sinatu dena! "
Dena sinatzen zuten.
XTCri erreparatuta, "Ederto, kontratatuta zaudete"
Lehen diskoa oraindik ere,
pila bat gustatzen zait.
Maite dut post-punk bezalako estilo hori
gitarra jotzeko era ikaragarri gustatzen zait.
azkarra eta erratikoa,
kantatzeko era freskoa.
♪ Zientzia Frikzioak nire atzamarrak erretzen ditu ♪
XTCren lehen diskoan
komikien hondarrak zeuden,
Neon Shuffle, Science Friction bezalakoak.
Baina beste gauza batzuk ere baziren,
gertatzen ari zitzaizkidanak, This is Pop bezala.
Jendea musika berri hau
zelan izendatu ezin asmatu zebilen.
Punka ote da? New Wave?
Nire ustez, popa baino ez zen.
Motza, zorrotza, pop futurista-edo.
Nire artean: "Zatozte, ergelok,
ez ibili alferrik sailkatzen.
Pop musika baino ez da"
♪ Nola deitzen diozu jarri duzun ♪
♪ zarata honi? ♪
♪ Hau popa da ♪
♪ Bai, bai ♪
♪ Hau popa da ♪
♪ Bai, bai ♪
♪ Hau popa da ♪
♪ Bai, bai ♪
♪ Hau da ♪
Lehen diskoan bere ahotsa
orrolaria zen, benetan.
Beti saiatzen zen, "Urgh"
musika-tresnen gainetik.
Ziurrenik musika-estiloa eta garaia zen,
non jendeak uste zuen kantatzea oihu egitea zela.
♪ Hau da ♪
♪ Bai, bai ♪
♪ Hau popa da ♪
Oso azkar konturatu nintzen ezin nuela beste abeslari bat topatu
nire kantuak eman nahi nituen moduan emango zituena.
Beraz, gogoz kontra neuk egin beharko nituen,
eta ez naiz abeslari ona.
Onenean, hasieran,
foka baten zaunka-hots entretenigarri bat lortu nuen,
"Arrrhh, arrrhh"
zauritutako Lassie batena edo.
Colinek bere abestiak kantatuko ditu.
Nik ez ditut bereak abestuko.
Idatzi gabeko akordioa zen,
konposatzen duenak kantatuko du.
♪ Aditzen al didazu? ♪
♪ Badakit engainatzen nauzula ♪
Ez nuen konposatzeko grinarik
Roadietako batek esan zidan
"Colin, idatzi egin behar zenuke,
bestela aukera galduko duzu"
Lehen diskorako ekarpen bat egin nuen.
Gero, bigarren diskoan
Barryk esan zuen hobe zela
denok ekarpenak egitea,
eta bera ere hasi zen kantuak egiten.
Go 2, bigarren diskoa, egiten genbiltzala,
bazeuden Barryren kantuak ere.
Aukera bat emanez bezala.
Baina kantu desberdinak ziren,
ez ziren XTC kantu peto-petoak.
Go 2ren grabaketa bitartean
Barry eta biok elkar maiseatzen zakar.
Nire taldea lapurtzen ote zebilen
sumatzen nuen,
edo horretan saiatzen neure aurrean.
Bat-batean, batere ez sortzetik
kolpera zazpi kantu idatzi zituen.
Baina minduta zegoen
ez zuelako lortu guztiak albumean sartzea.
Ezin zara banda batean sartu patxadaz
eta esan "Konpositore jauna,
ez ditugu edukiko zure kantuak bakarrik.
Erdia nire kantu berriak izango dira,
eta horiek guztiak erabili behar dituzu"
Nire artean: "Ez, disko batzuen ostean,
hasiko gara zure kantuekin"
Baina ez. Barry otso bakartia izanik, utzi egin behar izan zuen.
♪ Aditzen al didazu? ♪
♪ Ni engainatzen ari zara ♪
Ezin genuen gelditu gure karrera,
abiatu berria zen.
Taldean sar daitekeen inor ezagutzen al dut?
Ezagutzen dut, agian
lehenengotik behar genuen pertsona:
bertako gitarrista Dave Gregory"
Nire laguna eta gitarrista bikaina.
Aukera gustatu zitzaion,
gorantz zihoan talde batean sartzea.
♪ Saltoan leku magiko bat dagoela ikasi dut ♪
♪ Ooh-whoo! ♪
Norbait topatu nahi zuen
harreman maila pertsonalean,
eskatutakoa egingo zuena larregi eztabaidatu barik.
Baina nire adimena zabaldu egin zen,
nola hurbildu beharko nuke...
Adibidez, egiten nenbilen zerbaitetan
blues klixe bat entzuten bazuen,
"Ez egin hori!" esango zuen
Modu erabat desberdinean pentsarazi zidan.
Nire audizioan, inprobisatzen ari ginela,
une batez joan egin nintzen...
... eta berak: "Gelditu! Stop Ernieing"
Eta esan nuen "Zer?"
"Stop Ernieing! Ez egin Ernie! Ez egin hori"
♪ Ernie, Ernie, Ernie ♪
Gorroto zuen hori, eta zuzendu behar izan nuen...
Horixe izan zen XTCren kantuetan
holako frase bat jo nuen azken aldia.
♪ Bizitza saltuan hasten da ♪
♪ Mutilak eta neskak ♪
Barry joateak zerbait eragin zuen.
Taldearen dinamika aldatu egin zen,
neure kasa gehiago idazten nuen.
Colinek entsegura gitarra ekarri eta esan zuen:
"Kantu hau egin dut, honela hasten da"
Eta Making plans for Nigelen
hiru edo lau akordeak jo zituen.
Melodia gustatu zitzaigun,
oso melodia polita zen.
♪ Da-da-da-da-da-duh, da-duh-da-duh ♪
Badakizu, oso melodia klasikoa da
Gilbert O'Sullivan izan liteke,
Ikuskizun batena edo izan liteke.
♪ Nigelentzat planak egiten gabiltza bakarrik ♪
♪ Berarentzat onena nahi dugu ♪
Baina gitarra klasikoan zarrastatzen ari zitzaigun,
eta penagarria zen: "Ezin dugu horrela egin"
Julie Felix edo Joan Baezen tankerakoa zen.
Badakizu, inork ez du...
Ez dugu erabiliko, ez dugu lagako gure publikoa bakarrik.
Orduan atera egin genuen guztiz bereizita.
Terry hartu nuen erritmo bat alderantziz jotzeko,
beste danborren inguruan
erritmo konbentzional batera pasatuz.
Baterista bazara,
saiatu Nigelen erritmo hori jotzen.
Alderantzizko ideia da.
Ni akorde sarkor horiek egiten ari naiz.
Horren gainean, Andyk zera txiki hori du...
Colin tinbalak kopiatzen dabil,
zera tribal hori,
danborrekin-eta,
kutsu tribal hori lortu nahi genuen.
kantu osoa soinu tribal handi hori da.
Eta arrakastatsua izan zen. Bai horixe!.
♪ Nigelentzat planak egten gabiltza bakarrik ♪
♪ Nigelek lagunduko dion eskua besterik ez du behar ♪
♪ Nigelek zoriontsua dela badio ♪
♪ zoriontsu izan behar du ♪
♪ zoriontsu izan behar du bere lanean ♪
Album horrekin banekien,
Drums and Wires bihurtu zen albuma,
banda norabide astunago baterantz eraman nahi nuela.
Beraz, soinu berri honetarako ekoizle
eta ingeniari egokiak aurkitu genituen:
Hugh Padgham ingeniari
eta Steve Lillywhite ekoizle.
Honelakoxea:
"Beno, sar zaitezte zuzeneko soinua daukan estudioan,
harri eta adreilu ugariz betea, zura eta beira
soinua islatzeko"
Virgin Town House berrira joan ginen,
eraiki berria.
Town Houseko gela honek zeukan onena zen
mota guztietako harri eta adreiluez egina zela.
Bateria jotzen dabilenaren ondoan
gelditzen zarenean oso ozena da.
1970.eko hamarkadan fenomeno bat bihurtu zen,
erregistroek soinu motel samarra zuten,
bereziki baterian,
eta sarritan ez zen oso soinu handia.
Orain, gela handi honetan grabatuz,
eta aurkitu nuen teknikaz,
bateriak ozen entzunarazi zituen, baita isilak zirenean ere.
Hori zen bateria ...
1980ko hamarkadako bateriaren soinua.
Denek dakite orain Phil Collinsek famatu egin zuela
danborraren eten handia In the Air Tonighten
Soinu berria izan zen, zerbait berria.
Jendeak esaten zigun,
The Policerekin biran geundenez,
"Partsy, nola lortzen duzue
danbor handien soinu hori?
Nork egiten du? Zuen ingeniariak? "
"Gazte bat da, Hugh Padgham"
"Ederki, bere telefonoa emango?
Horrelako zerbait behar dugu The Policen"
Hugh Padgham bere kredentzial apartengatik
etorri zitzaigun.
Talde guztiek desiratutako soinua
duten albumak grabatu zituen.
Tamaina eta argitasunaren konbinazioa,
denek nahi zuten soinu hori.
♪ Nigelentzat planak egiten gabiltza bakarrik ♪
Drums and Wiresek panorama aldatu zigun.
Banda eraberritu zuen.
Birak erraztu, oholtzan jotzea erraztu.
Beste koska bat gorago.
Niretzat aho biko ezpata zen,
zeren Britainia Handian
musika bitxi honekin ez genuen arrakastarik lortu.
Badakizu, Swindongo babes ofizialeko
auzo bateko xelebre abarkadunak.
"Oso arraroa da niretzat. Hori punkya da, ezta?
Hori da, bai, badakizu ... "
Colin Making Plans for Nigelekin etorri zenean
Virginek esan zuen: "Hara, baxujole polit hori,
bere kantua zerrendetan dago,
berari erreparatu beharko diogu,
eta gu Andyren taldea zelakoan"
Hortik aurrera, hainbat urtez,
Virgin Recordsentzat
Colinen taldea bihurtu zen.
Apur bat minduta zegoen,
imajina dezakezunez, zeren
bera izan zen kantugilea, kantuen egile bakarra.
Bera zen taldearen aurpegia,
eta egoera arraroa izan zen.
Berez, ni baxu-jolea nintzen,
baina, bat-batean, aurrera bultzatu ninduten.
♪ Jeneralak eta Komandanteak, ah-ha, ♪
♪ inoiz ez daude guduetatik urrun ♪
♪ loriaz beterik ♪
Egia esan, hura zen
pop izar baten antz handiena zuena.
Bere kantuak melodiko eta sinpleak ziren.
Belarrirako errazak, entzulearentzat atseginak.
Beraz, disko konpainiak lehen singlerako
Colini erreparatuko zion beti.
Hori dela eta, ulertuko duzu
zergatik sentitu zen Andy
apur bat minduta.
Baina ondo eraman zuen.
Artean, konposizioen zati onena berea zen,
eta arduraduna bera zen.
♪ Jeneralak ♪
♪ eta Komandanteak ♪
Ona izan zen berarentzat,
gu biontzako akuilua izan baitzen.
Virginen araua zen arrakastaren ostean.
Beraz, denbora batez onerako izan zen.
Taldea neurea zelakoan ni.
Badakizu...
Baina geure taldea zela ohartu nintzen
Colin abesti ederrak sortzen ari zen,
ni ere bai,
Daveren instrumentazio-orkestrazioa bikain,
Terry ederki bateriari txinpartak atereaz,
horrek guztiak taldea indartu zuen.
♪ Londreseko dorreak ♪
♪ eraiki zintuztenean ♪
♪ zaindu al zenituen jausitako gizonak? ♪
Sasoi honetan Andy
kantugile ospea lortzen ari zen,
punk gitarrista soila izan ordez.
Biak kantu hobeak sortzen zebiltzan.
Uste dut biek elkar zoriondu zutela.
Sekula ez zuten batera kanturik egin.
Lennon-McCartney bezalako lankidetzarik ez.
Sekula ez zuten kanturik egin elkarrekin.
Bataren eta bestearen abestiak, horixe zen.
♪ Laguntza behar dut ♪
Colinek ez zeukan
Andyren ziztada eta ukitu bihurri hori.
Andyk mundu arraro hori du,
pixka bat atzera egiten diona,
nostalgia eta sexu-tentsioa,
oso gauza ingelesa.
♪ Bera bezain gogorra izan ahal banintz ♪
♪ neure sexuen-borroka txikia irabaziko nuke ♪
Nire eragin handienak
British pop taldeak ziren,
The Beatles, Rolling Stones,
The Small Faces, The Kinks.
Ray Daviesek Ingalaterrako bizimoduaz
egiten zituen pieza txikiak. Gustuko nuen.
Nik neuk horrelako zerbait
egitera jo nuen, berez.
Ez zara lapurretan ari, saihestezina da.
Zure DNAn dago.
Ingalaterrako hiritxo batean biziz,
hiri horretan zer gertatzen ari den
jakinaraztea,
hiri txikietako kontu xumeez
beste inork idatzi ez duen moduan.
♪ Bizilaguna entzun zuen bere autoaren atea ixten ♪
♪ Ez zara konturatzen Kale Errespetagarria dela hau? ♪
Respectable Streetekin
auzoko bizitza aspergarria,
ustez, istorio mundutar eta zozoa,
baina oso irudi bizia margotzen dute.
Andy gortinen ostean imajina dezakezu,
denak kirikatzen.
Bera horrelako pertsonaia da,
hitz eta kantuetan azaleratzen dena.
♪ Avon andreak zimurrak betetzen ditu ♪
♪ aurreko lorategietan beti hor dauden ♪
♪ karabanen artetik pasatu nahian ♪
Gu laurok elkarrekin genbiltzala,
Swindon zulo honetan geunden,
babestuta, lagunen artean,
bidean ezagututako pertsona bitxi batzuk,
"Horretaz barre egin dezakegu behintzat"
Rock and roll bizimodua nahiko absurdua baita,
bereziki bidean.
Baina Andy ez zen sekula gelditu.
Beti txantxetan, tontakeriak egiten,
gu gustura egoteko.
Bere nortasuna zen.
Ez zen behartutako zerbait,
berezko izaera komikoa dauka.
Umorea garrantzitsua da edozein bandaren bizitzan,
eta XTCrekin primeran ibili ginen.
Andy askoz erosoago zegoen
ikuskizunetik urrun.
Kontzertuaren ostean Andyrekin barrez lehertu egiten zinen.
Haiekin batera izan ginen birako busean.
Bi talde bus batean,
lagunarteko giro hurbilegia.
Baina ondo konpondu ginen.
Badakizu, XTC eta The Police
antzeko taldeak, adin berekoak,
eta primeran jotzen genuen.
♪ Jo pareta, nik buelta emateko ♪
Zuzenean nahiko onak ginen.
Talde sendoa izatea garrantzitsua izan zen.
Baina azkar konturatu nintzen
ez nuela gozatzen zuzenekoaz.
Bidaiak, soinu-probak,
managerrak, eta agentzietako
alproja horiek guztiak.
Gorroto nuen alde hori.
Oholtzan egotea edera zen, baina.
♪ ... konturatu al da hau Kale Errespetagarria dela? ♪
Black Sea bira amaitu genuenean,
19...eko zati gehiena
1980ko bigarren erdian,
zerbait berria egiteko prest geunden.
Iritsi zen momentua
bi gitarrak, baxua eta bateriaren formatua zabaltzeko.
Agian piano apur bat han eta hemen,
gitarra-testura desberdinak probatu.
English Settlement diskorako
kantuak entseatzen hasi ginen.
Virginek: "Bai, material ona, mutilak,
baina single bakarrik ere ez"
Orduan, single bat egiten saiatu nintzen.
"Ea, zer da ona?
Zer nahi du jendeak? Haur-kanten antzeko gauzak.
Bai, melodia sinplea behar du.
Kontatzea beti da ona"
Hori da ...
♪ Bost, lau, hiru, bi, bat ♪
♪ Da-da-da, da-da-da ♪
♪ Bost, lau, hiru, bi, bat ♪
"Bai, arrakastatsua izan zen. Bai, zenbatu dezaket.
Beno, irauli beste aldera. Bat, bi, hiru, lau, bost.
Horrelako zer dugu? Bostekin zer dugu?
Bost hanka? Ez, bost hanka ez.
Bost beso? Ez. Bost atzamar?
Ez, lau hatz dira eta erpurua.
Bost zentzumenak, bai!
Zentzumenen gainean izango da.
Beraz, kontatzeko kantua da.
Kontatzen nabil: "Bat, bi, hiru, lau, bost"
Oso markatua. Lortuko duzu!
♪ Bat, bi, hiru, lau, bost ♪
"Primeran, badoa. Hitzak falta ditut"
Pentsatzen nenbilen "Agian hitzak...
Agian hitzak... MI-n ondo legoke"
Gitarra eskuetan hartu,
baina zera egin beharrean...
hor... MI polita da hori.
Eskuak MI bemol antzeko bat eginez
hatz guztiak jarri gabe neuzkala.
Bi baino ez nituen jarri, arreta barik.
Eta horrela gelditu zen.
Nire artean, "A, zer da hori?
Akorde interesgarria da, ez-akordea"
Nire artean, "Arraioa! Zer ote da hau?
Hatzak beste aldera mugitzen baditut...
Oso polita da, Erdi Aroko kutsuaz.
Soroan norbait goldaketan bezala.
Gizontxo bat idiarekin soroan goldaketan"
Badakizu.
Hasi nintzen kantuan,
haur-kanten zera hori gogoan.
pentsatuz
zer egingo zuen soroko gizon honek...
kantuan arituko zen,
♪ E, E, hodeiak gazura dira ♪
Bai, gustatzen zait.
Gustatzen zait hodeiei gora begira egote hori.
Eta horrela hitz guztiak
Erdi Aroko zera horrekin irten ziren...
Gaitz madarikatua!
... itsatsi zaidan Erdi Aroko kontu hau.
"Martxan jarriko dut"
Gero beste zatiei heldu nien.
♪ E, E, hodeiak gazura dira ♪
♪ Lastoa astoentzat ♪
♪ Errugabe guztiek lasai egin dezakete lo ♪
♪ Lasai lo ♪
♪ Nire, nire, eguzkia pastela da ♪
♪ Kanoietarako bazka dago ♪
♪ Errudun guztiek lasai egin dezakete lo ♪
♪ Lasai lo ♪
♪ Eta mundu guztiak futbol itxura du ♪
♪ Niretzat bakarrik espazioan ostikoka aritzeko ♪
♪ Ikusi egin dezaket, entzun, usaindu, ukitu, dastatu ♪
♪ Eta zentzumen bat, bi, hiru, lau, bost ditut ♪
♪ lan eta lan ♪
♪ Hau guztia harrapatu nahian ♪
♪ Eta zentzumen bat, bi, hiru, lau, bost ditut ♪
♪ lan eta lan ♪
♪ Lima eta limoiaren ♪
♪ arteko aldea bereiztu guran ♪
♪ Mina eta atsegina ♪
♪ Eta elizako kanpaiak emeki jotzen ♪
Amerikako bira baten erdian,
garai hartan nire emaztea zenak
hor neukan Valium pote bat ikusi zuen.
Gau batean kontzertu baten ostean,
lagun batzuekin edatera irten ginen Los Angelesen,
Bere artean: "Zertarako dabil hartzen kaka hau?
Ez du behar. Ez dio ezer egiten.
Bota egingo dut. ... gara"
O, hanka sartzea! "Bota egingo dut"
Valiumak komunetik behera joan ziren.
Mozkortuta etorri nintzen etxera,
hoteleko gela zatar horretara.
Sartu naiz. Neure Valiuma behar dut.
"Non dago nire Valiuma?"
"Bota egin dut dena,
Ez dut nahi kaka hau hartzen segitzea.
Gelditu egin behar duzu hau"
Izutu egin nintzen."A, nire makulua da!
Zertan zabiltza? Egunero hartzen dut.
12 edo 13 urte nituenetik
egunero hartu izan dut"
Hasieratik nengoen horretan
nire amak arazo mental asko zuelako,
horren ondorioek txikitatik izorratu naute.
Garai ederra.
1960.eko hamarkada zen.
Droga zoragarri berria: Valium!
"Bai, bere ama burutik dago.
Denboratxo batez zoroetxe batean daukagu.
Ume koitadua! 12 urte besterik ez du.
Emaiozu Valiuma"
Valiumak harrapatuta nengoen, harrezkero bere menpe,
eta hemen nago, 13 urte geroago, adikzioaz konturatzeke,
moztu ahal dudala pentsatuz.
Ideiarik ez nuen nolako menpekotasuna eragin ahal dizun Valiumak,
eta hortik irteteko ideiarik ere ez,
ezta kolpera uzteaz ere.
Ezta burutik pasatu ere
horrela jarraituta, suntsiko ninduenik.
Bi inozo bezala, berak dena kontatu zuen.
Nire artean: "Ongi da,
edozein modutan ere, ez dit ezer egiten.
Ez dit goraldirik ematen, ez du ezer egiten.
Zer egiten du? Ezer ez.
Ederto. Ondo nago. Utzi dut Valiuma"
Nolako ergela! A zer ergel parea!
Hurrengo urtean zehar, garuneko garbiketa motelean sartu nintzen.
Izualdiak nituen. Ez nekien zer ziren.
Memoria galera. Gorputz adarrak gogortuta.
Nire mundu guztia maldan behera
Valiumaren adikzio honengatik,
Valiumetik irteten, hilda bezalaxe geldituz.
Ez nuen pentsatu adituekin berba egitera joan
eta esan "Nola lagatzen da hau?"
Geroztik, jendeak esan izan du,
"Aizu, 13 urteko Valium-mendekotasunetik zatoz,
Heroina baino okerragoa da,
eta bat-batean mozten saiatzen zabiltza heroinarekin"
Banekien gauez izualdiak edukitzen zituela.
Banekien bera oso urduria zela.
Kontzertuen aurretik, aldagelan,
oso urduri egoten zen, eta pentsatzen zenuen
"Eszenatokira iristeko horrela behar bazuen,
ba, horrela egin beharko du"
Baina inoiz ez duzu imajinatzen ezer serioski gaiztoa denik,
naturala ez den zerbait,
eszenatokiko tentsioagatik.
Kontzertua baino apur bat lehenago
ondoeza eta horrelakoak zituen,
"Ez, ezin dut jarraitu. Ondoezik nago"
Baina nerbioena besterik ez zen,
era fisiko batean azaleratua,
psikosomatikoki.
Gauzak askatu egin ziren.
Agorafobiaz, ezin nintzen irten.
Izualdiak nituen.
Izualdia zer zenik ere.
Oholtzan nago eta izualdia datorkit.
"A! A! Zergatik?
Zergatik izutzen nau denak unibertso ezagunean? "
Badakizu?
Gertatzen ari zitzaidanaz arrastorik ere ez neukan.
Bira genbiltzan, Europan zehar
ondoren AEBetan beste bira bat,
gero Japonia, Australia-eta izango zen
nonbait.
Hau dena egiten burmuina urtzen neukala.
Dena oker doa nire buruan eta nire bizitzan,
zer den jakin barik.
Eszenatokian nengoen Parisen,
ordura arteko izualdi latzenarekin
nire artean: "Bai, zoratzen nabil.
Mundua geldiarazi behar dut. Irten egin nahi dut"
Hau esatean emozionatu egiten naiz.
Bai ...
Bai.
"Ia Afrika da"
Bagenekien ez zebilela gustura bira horretan,
eta alde egin zuenean, berehala pentsatu genuen
"Tira, Andyren harropuzkeria da,
bere burua nabarmentzeko egin du"
Hori gertatu zen momentuan bertan ere,
damutzen naiz, atzera begiratuta,
arreta handiagoa jarri behar genuen,
erreparatu bera nola ari zen sentitzen.
Gure erreakzioa: "Eraman dezagun etxera.
Hilabeteko atsedenaldia,
eta osatutakoan itzuliko gara"
Bira hau Amerikan lotuta geneukan,
eta hiritik bizkor irten behar izan genuen,
zeren sustatzaileek behin jakinda
ez genuela jo behar,
esaten zuten: "Mediku bat etortzea nahi dugu"
Gogoan daukat Andy eta biok hegazkin batean sartu gintuztela,
eta Ingalaterrara itzuli ginen.
Ekonomikoki sekulako porrota.
Ez gintuzten auzitara eraman
baina dirutza jarri behar izan genuen
sustatzaileak baretzeko, badakizu.
Agian erreakzio desegokia izan nuen berarekiko,
Bai. Han ni nintzen gazteena,
eta, arraioa! Amerikako bira batetik ateratzea!
Polita da ... gauza ederra da.
Bai, ez nekien...
... gaixotasun baten antzekoa zenik.
Ez neukan horren berri.
Zera pentsatu nuen,
"Bolada txarra igarotzen dabil
eta gainditu egingo du"
Nire anaia Ian talde bion agentea zen,
eszenatokiko iskanbilaz aditu nuen lehenengo gauza
nire anaia Ianengandik izan zen,
flipatzen, esanez, "Ezin dut sinetsi.
Bira onena dugu. Euren bira hasten ari dira"
Uste dut ...
Madison Square Garden edo...
Biraren kontua izan zen bakarrik.
"Mutilak, gogor egin duzue lan.
Hau da zuen saria. Lortu duzue"
Gero telefono dei bat Ingalaterratik,
Andyk ezin du.
Ezin izango du.
Tristeena zera da,
Uste dut igaro zela ezin izatetik
nahi ez izatera...
Beno, hori zen bere istorioa, esan zuen ez zuela nahi.
Andy ezer onartzen ez zuena izanda,
ezin zuela esatetik
ez zuela egin nahi esatera,
buelta eman zion aferari zeharo.
Baina horretarako aholkurik izan balu,
gauzak aldatuko ziren.
♪ Irribarre faltsua jarri dut ♪
♪ eta arratsaldeko ikuskizuna hasi da ♪
♪ Jendea barre egiten ari da ♪
♪ Uste dut orain badakitela ♪
Katearen amaieran nengoen gauza guztiekin.
Nire katearen amaieran nengoen.
Kokoteraino nengoen tximinoarena egiteaz
kudeaketa egiteaz, sosik ez ikusteaz.
Bira-urte hauetan guztietan, taldeak ez zuen inoiz sosik ikusi.
Erruduna nor den badakit.
Ez naiz horretan sartuko,
oso "rockumentala" da-eta.
Baina badakit zeintzuk diren lapurrak.
Inoiz ez genuen sosik ikusi, kokoteraino nengoen.
Normal jarduteko asti barik, gogaituta nengoen.
Hotelekin nazka eginda, denarekin.
Harrapatuta nengoen, gurpil horretatik irten nahi nuen.
♪ Madam Barnum maitea ♪
♪ Pailazo izateari uzten diot ♪
♪ Madam Barnum maitea ♪
♪ Pailazo izateari uzten diot ♪
♪ Madam Barnum maitea ♪
Bizitza normal bat nahi nuen.
"Kaka-bira honetatik ihes egin behar dut"
Nire musika hobetuko bada, eta, beraz, XTCren musika,
kantu hobeak behar ditugu
eta denbora gehiago abesti gehiago eta hobeak egiteko"
Virginek hain gaizki hartu zuen.
Hain gaizki.
Denek berdin.
Managerrak, taldeak ere bai, nik uste.
"Gureak egin du" pentsatuz.
Terry eta biontzat oso frustragarria izan zen
zeren gu biok...
Terryri jotzea eta birak egitea gustatzen zaio.
Bateria jotzea maite du.
Baita nik ere.
Ez nuen ulertzen musikari batek zergatik ez zuen lanik egin nahi.
Ez zuen biran jotzera irten nahi.
Ez zuen zuzenekoekin berriz jarraitu nahi,
guztiaren aurka jarri zen, zinez,
nik neure burua defendatu nuen nolabait.
Musikaria bazara,
niretzat jotzea da handiena.
Horrez gain, une hartan
nire egoera ere aldatuta zegoen.
Nire emaztea australiarra zen, eta haur bat izan genuen.
Hori dela eta, birarik ez egiteaz gain,
pentsatu nuen, tira ba,
agian mugitzeko ordua da.
Zuzenean jotzetik
guztiz askatuta sentitu nintzen.
"Goazen estudiora eta erabil dezagun
sormen tresna bezala.
Erabil ditzagun tresna guztiak estudioan.
Metalezko tresnak behar ditugula? Metal jotzaile bat kontratatuko dugu.
Halako organoa nahi dugula? Organoa lortuko dugu.
Mellotrona nahi dugu, lor dezagun Mellotron bat.
Gainean grabatu, abiadura aldatu...
Nahi duguna, Jainkoarren!
Zergatik ari ginen geure burua murrizten
paletako bi koloretara? Zuzenean jo ahal izateko?
Erokeria da, lagunok. Horrela ez zara hazten.
Kantuen moldaketak konplexuagoak bihurtu ziren.
Hari-instrumentuak-eta erabili ahal izan genituen
oholtzan erreproduzitzeko beldur barik.
Ez genuen arazo hori.
Hirira joan gintezkeen, eta egin genuen.
Niretzat zoragarria izan zen.
Argi keinukariak itzali balira bezala.
Hau da bizia.
Hau da...
"A! Kolore horiek ere badaude Erabili egin nahi ditut"
♪ Esna zaitezte, ameslariok ♪
♪ noraezean zuen ohean ♪
♪ Puxikak eta serpentinak ♪
♪ zuen buruaren barrua ♪
♪ apaintzen dute ♪
♪ Utzi kanporatzen ♪
♪ Egizue gaur ♪
♪ Baina ez utzi maitasungabeek ♪
♪ mundu gris bat sal diezazueten ♪
♪ Da, da ♪
♪ Da, da, hm ♪
Kantu asko aurkitutako akorde batetik sortu ziren
edo gitarraren akorde aldaketa batean, edo teklatuan.
Horiek jotzean ez dut musika entzuten.
Irudiak ikusten ditut. Horrela egiten ditut kantuak.
Sinestesia kontua da.
Sinestesian gauzak nahastuta dituzu.
Norbaitek zenbaki bat esan eta zarata entzuten duzu.
Norbaitek kolore bat erakutsi,
eta zenbaki bat etorriko zaizu gogora.
Akorde edo musika pieza bat,
eta niri irudi bat sorrarazten dit.
Ea ariketa zuzenean egiten dudan.
Utzidazu topatzen inoiz jo ez dudan akorde bat.
Utzi ikusten.
Ez, hau nahiko eskasa da.
O!
Ikusten duzu, hau niretzat putzu bat...
putzua bezalakoa, putzu lohi bat.
[gitarra akordeak jotzen segitzen du]
Beraz, sinestesiatik abiatuta,
kantu hau putzu lohi horren ingurukoa
litzateke nolabait.
Inoiz ez dut egin hau neure bizitzan.
Ados, beraz...
Ez da kantu hau,
edo kantatu nahi dudana edo zerbait...
berbak edo zer edo zer, baina...
♪ Ur lokaztuena da ♪
♪ Putzurik sakonena da ♪
Niri zera iradokitzen dit...
Egia esan, akorde ederra da.
Ez dut ahaztuko, baina...
Ez dakit zer izen duen,
ez dut inoiz jo, baina ur lohia ematen du.
Horrela egiten ditut kantuak.
Normalean sinestesiak eraginda.
♪ Love on a Farmboy's Wages ♪
Kantu hau nire aitonarekiko
erromantze gisa-edo egin nuen
eta, nire aitaz ere bai, baserrietan lanean.
Baserri horietan bizimodu latza zuten.
MI nota batekin lardaskan nenbilen...
"Bai, polita da. Landazabala bezalakoa.
Baserrian gaude"
♪ Gauean, nire lana amaituta dagoenean ♪
Oso garrantzitsua da
paisaia musikala margotzea.
Orduan topa ditzakezu aktoreak esan beharreko hitz egokiak.
Baina paisaia egokia lortu ezean,
ezin duzu gauzatu.
Oso kantu pertsonala da niretzat,
erreferentziak aitona eta aita dira.
♪ Txelina ardiak batzen dituenarentzat ♪
♪ Txelina artaldea jezten duenarentzat ♪
♪ Txelina emaztea mantendu behar duenarentzat ♪
♪ Nola piztu genezake maitasuna nekazariaren alogeran? ♪
Baten batek esan zuen: "Kantu hau entzun behar duzu,
Love on a Farmboy's Wages"
Nire inpresioa: XTC beti bezain ona!
Eman duten urratsaren errebelazioa,
beren punk sustraietatik kanpo,
kantagintza eta grabazio zoragarrietara.
Harrezkero oso zalea izan naiz.
♪ Txelina emaztea mantendu behar duenarentzat ♪
♪ Nola piztu genezake maitasuna nekazariaren ♪
♪ maitasuna nekazariaren ♪
♪ maitasuna nekazariaren alogeran? ♪
Garai hartan, kantu arrakastatsuak agortu ziren,
eta uste dut arrakasta gutxiko
disko pare bat egin genuela.
Giroa aldatzen ari zen...
Guretzat urte antzuak izan ziren,
bi edo hiru urtez bakarrik.
Tradizio luzea dago edozein artetan,
Idazleek sarri egiten dute, musikariek ere bai,
zu-zeu izan nahi ez duzunean.
Mozorro-dantza batera joatea bezala edo beste pertsonaia bat bezala,
maskara-dantza bat.
Ez litzateke dibertigarria?
"Egin dezagun beste talde batek egingo lukeen diskoa"
♪ Ministerioko satorra naiz ♪
♪ zuek denok nire aurrean makurtuko zarete ♪
♪ Zure loreontzi-estalpeko satorra naiz ♪
♪ Zure barruko gogoeta gaiztoa naiz ♪
Bi astetan idatzi, grabatu eta nahastu genuen
Dukes of Stratosphearen lehen diskoa.
Dibertigarria izan zen, bai.
Oso dibertigarria zu-zeu izan behar ez izatea.
♪ 25:00 puntuan ♪
Bi aste estudio batean,
sekula baino gehiago gozatu genuen.
Geure burua 1960.eko hamarkadaren erdialdeko
taldeen mentalitateaz jantzi genuen,
ahalik eta antigualeko ekipo gehien topatzen saiatu ginen,
ahalik eta soinurik autentikoena lortzeko.
Taldearentzat lasaigarria izan zen,
presiorik ez zegoen-eta.
Single arrakastatsua egiteko presiorik ez.
Musika egiteko zituzten fantasiak,
psikodelikoak izateko.
♪ 2034 urtea ♪
Oso dibertigarria izan zen, eta harrigarriro ondo funtzionatu zuen.
Dukesek ziurrenik The Big Expressek baino gehiago saldu zuen,
orduko XTCren albuma.
Jakina, denak: Ixo! Ixo!,
"Ez esan inori XTC denik"
Denek atsegin zuten. Baita gaur egun ere.
Stone Roses ezagutu nituenean
beren diskoa egiteko eskatu zidatenean,
esan zuten "Zu John Leckie zara?
Dukes of Stratosphear egin zuena, ezta?"
"Bai, bai"
Eta esan zuten: "Horregatik nahi zintugun,
asko gustatu zitzaigun disko hori"
Dukes of Stratosphear
seguruenik britpoparen aurrekaria izan zen.
1960.aren eragina zuen musika psikodeliko
mota hori oso ezhoikoa zen
garai hartan, bai.
1980.eko hamarkada atera zen,
beraz, disko hori izan zen, bai,
britpoparen aitzindaria, ziur.
Entzule berriak eman zizkigun.
Gazte asko zeuden Paisley Undergrounden antzeko
korronte edo zera horretan
sartzen zebiltzanak.
Sentsazio berri hori:
60. hamarkadako musika ederra da.
Eskola garaian gustuko genuenaz
baliatzeko aukera eman zigun.
Geure buruarekin erosoago sentitu ginen denok,
erosoago zubi izaten.
60. hamarkadatik 80.era.
Eta, ondo dago...
Une hartan zera sumatzen genuen:
"Ez ditugu ukatuko gure eraginak gehiago,
guztiak aske uztera goaz"
♪ Urtaroen zikloa mugitzen bueltaka ♪
♪ hildako zoru hotzetik bizitza bultzatuz ♪
♪ berde hazten ari da ♪
♪ Laztana, ez diozu inoiz galdetu zeure buruari ♪
♪ Hodeiei buruz, txingor eta trumoiei buruz? ♪
♪ Haurraz eta bere zilborresteaz? ♪
♪ Nor dabil pedalei eragiten urtaroen zikloan? ♪
Skylarking diskoa egiteko sasoian
Dukesen hurrengo diskoa izan zela uste dut,
Virginek AEBetan aukera handia eduki nahi zuen.
eta honela esan ziguten:
"Hurrengo albuma ekoizle amerikar batekin
egiten ez baduzue, diskoetxetik kanpo zaudete,
Amerikan gutxi saltzen duzuelako"
"AEBetako ekoizle bat behar duzue,
amerikarrei zer gustatzen zaien dakien norbait
eta zuen musikan aurkitu ahal izango duena"
Gure musika nahiko britainiarra zela uste nuelako.
"Tira ba, zorte on"
Ekoizle horien zerrenda bidali zidaten:
Arnie Dinkelberger IX.a,
Ronnie Dangleheimer XIV.a eta hori guztia.
Ez nekien nortzuk ziren.
Ez nituen inoiz entzun.
Zerrenda bukaeran Todd Rundgren zegoen.
"A! Badakit nor den.
Bere diskoren bat izan nuen inoiz.
Amerikarra da. Ados ba.
Ekoizlea da orduan?
Beno, dibertigarria izan daiteke.
Musikaria da. Badaki musikarien kontuaz"
Daveri esan nion: "Ezagutzen duzu Todd Rundgren, ezta?
"Todd? Bai, jakina. Oso zalea naiz"
"Zer iruditzen zaizu gure albuma ekoiztea?"
"Primeran, aurrera"
Neure saltsan nengoen. Ezin nuen sinetsi.
Swindonetik alde eginda
New York estatuko basoetara.
Catskill mendietan gora, naturaz inguratuta,
izen handi batekin lanean.
Ametsa da, badakizu.
Gehiago eskatzerik ba al dago?
♪ Benetako Superneska da ♪
♪ Nola salbatu zinen segundo batzuengatik ♪
♪ Eta zure lagunek esango dute ♪
Moldatzaile itzela zen, itzela.
Moldaketak egiteko trebetasun aparta zuen.
Eta horren beharra bagenuela uste dut.
Baina guk biok talka egiten genuen ikaragarri.
♪ Ez dut zakarra izan nahi ♪
♪ Baina ez naiz sentitzen super ♪
Uste dut album honetan bere zigorra topatu zuela,
zeren hemen bera bezain sarkastikoa zen norbait zegoen,
edo agian handiagoa.
Andyri bere iritziak agintzea gustatzen zaio.
Berarekin grabatzen ari zarela,
sei edo zazpi hartze egin ez badituzu,
den-dena zukutu dizula,
orduan ez du egun onik izan.
Toddi, aldiz, 1.a edo 2.a gustatu ohi zaio,
bestela ahaztu, kitto.
Bi filosofia elkarrekin topo eginda.
Arazo bat daukat agintearekin.
"Hau nire taldea da eta ez diguzu esango zer egin"
Baina denbora guztian mamu-ahots hori esanez,
"Amerikar batek ekoizten ez badizue,
diskoetxetik kanpo zaudete"
Hortaz, ahal nuena jasan behar izan nuen.
Gustatuko zitzaidan Andy eta Todd
bat etortzea eta lagun moduan ondo konpontzea.
baina, badakizu, indar saihestezina
eta objektu geldia.
Horixe zen benetako arazoa.
Baina Toddek agindutako lana egin zuen:
diskoa ekoitzi zuen.
Disko arrakastsua izan zen. Gure karrera salbatu zuen.
Ez dago zalantzarik.
♪ Belarretan etzanda ♪
♪ nire bihotza sua bezala pizten da ♪
♪ Zure zaplaztekoa emateko moduak ♪
♪ desioz betetzen nau. ♪
AEBetan, Grass singlea atera zuten,
Colinen abesti bat,
eta B aldean Dear God jarri zuten.
Irrati amerikarretan DJek Grass jartzen zuten,
"Ederto" eta singlearen beste aldean...
"O, Dear God zertaz ari da?"
DJ batzuek Dear God nahiago izan zuten
Grass baino.
♪ Jainko maitea, gutun hau jasotzea espero dut ♪
♪ otoitz egiten dut zuk hemengoa hobetzeko ♪
♪ Ez dut eskatzen garagardoaren prezioa jaistea ♪
♪ Baina begiratu zure irudira egin zenuen jende guztiari ♪
♪ gosez zutik ♪
♪ jateko nahikorik ez dutelako ♪
♪ Jainkoagandik ♪
♪ Ezin dut zugan sinetsi ♪
♪ Jainko maitea, barkatu ♪
♪ baina uste dut argi eta garbi izan behar nukeela ♪
♪ malko kopurua gutxitu behar genuke denok ♪
♪ eta begiratu zure irudira egin zenuen jende guztiari ♪
♪ kalean borrokan ♪
♪ Jainkoari buruzko ideiak ezin bateratuz ♪
♪ Ezin dut zugan sinetsi ♪
Neu nintzen gaiztoa,
"Gure irratiko argia Gabonetako arbolaren antzera piztu zen!"
Entzuleak deika eta deika!
Jendeak deitu egiten zuen,
erlijioaz zituzten sentimenduak botaz,
"Hau guztia txerrikeria da"
edo, "Infernuan erreko zara,
atera zabor hau hemendik,
ingeles marikoi hau eta bere Jainkoaren aurkako musika"
Irrati batzuetan bonba-mehatxuak izan ziren
eta kantua jartzeari laga zioten.
Amerikako eskola batean gazte batek halako amorrua hartu zuen,
non irakasle bat bahitu zuen labana batekin
grabazio hori jar zedin tematuta,
megafoniatik ikasgela guztietan etengabe
bahiketa-egoera hau amaitu arte.
Izan ere, berak esan nahi zuena
adierazten zuen kantuak.
Gorroto-mezu iraingarri mordoa jaso nuen.
Infernuan kiskalita bukatuko nuen.
Ingeles marikoi bat baino ez nintzen.
Ironikoa da kantu horrek bidea zabaltzea.
Ganorazko diskoetxe batek,
halakorik badago, esango luke:
"Badakizu, Ingalaterrarentzat ona da,
baina ez saiatu horekin AEBetan"
Hemen Jainkoaren beldur gara.
Beraz, nabarmena izan zen.
Leku batzuetan debekatu egin zuten.
Horrek lagundu egin zien. Betiko moduan.
Baina, bai, ez zirudien
berak idatziko ez zuen ezer.
♪ Ez dut sinesten ez zeruan, ez infernuan ♪
♪ ez santurik, ez bekataririk, ezta deabrua ere ♪
Baliteke euren ingelestasunak exotiko samarrak bihurtzea
merkatu amerikarrentzat
eta entzule amerikarrentzat.
Estatu Batuetan
ingeleszale ugari dago,
eta euren ingelestasunak lagunduko zien.
Ikasleen artean arrakastatsua izan zen,
campusetan eta horrelakoetan,
Amerikako irratietan ere bai.
Beraz, bai, gure karrera salbatu zuen.
Bat-batean Amerikan gure ibilbideak abiada hartu zuen,
baina ustekabean suertatu zen.
B-aldeak jendea amorrarazi zuelako.
♪ Zu zara ♪
♪ Jainko maitea ♪
Oranges and Lemons egiteko garaira iristean,
denak esaten ari ziren: "A, zein da XTCren hurrengoa?"
Zirraragarria da.
Grabazio hori, Dear God, benetan zen...
"Beste bat nahi dugu"
Geffen, AEBetako gure zigilua, gogo gutxirekin zebilen...
"Hara, diskoak saltzen dabiltza. Azken batean onak izan daitezke"
Beraz, aurrekontu handia geneukan gure bidea bultzatuz.
Oso Los Angeleseko gauza izan zen...
Musikalki, ez da hain LAko albuma,
baina nolabait bai, eguzkitsua eta zitrikoekin
eta pop-art giroan sartu ninduen zuzen.
Hollywooden ari ginen lanean.
Hollywoodeko ekoizpen handi bat.
Horrelakoxe soinua du.
Kanpai eta txilibituekin.
Denbora luzea izan genuen,
berriz ere, bost hilabete estudioan,
gauza pila bat egiteko moduan.
Seguruenik pare bat kantutan edo
lartxo egin genuen, baina, disko bikaina da.
Abesti bilduma ederra.
Eta hori esan dezaket kantugile izan barik,
apaltasunez,
sorkuntza prozesuan zerikusirik izan ez nuelako.
Gehienbat moldaketekin eta gaingrabazioekin.
Baina horrenbeste kantu onekin etortzea,
zenbat taldek dute gaitasun hori?
♪ Beno, bizi garen bidea ♪
♪ dena da hartu eta ez eman ♪
♪ Ez dago ezertan sinesterik ♪
♪ Aho ozenenak agurtuko du modu berria ♪
♪ egun baterako errege izateko ♪
Diskoak egiten ikasi genuela uste dut.
Hasi ginenean tutik ez genekien horretaz.
Eta biran ez aritzeagatik
estudioak egin dezakeenaz gehiago ikasi genuen,
moldaketak egiteaz.
Ikasi egin genuen.
Aldaketa ezinbestekoa da.
♪ Olatu horrek ♪
♪ kareletik bota ninduen ♪
♪ orgasmo iraunkorrera ♪
♪ Ekintza emozionala... ♪
Gure kantu gogokoenetako bat izan zen.
Oso konplexua, ideiez gainezka.
Olatuen antzekoa da. Bultzatu eta tira egiten dizu.
Eta pentsatu genuen
bertsioa egitea erronka litzatekeela guretzat.
Hitzak ederrak dira,
ahotsak gora eta behera egiten duen era,
eta sentitu genuen jende gehienak
bertsio bati ematen dion baino ikuspuntu sakonagoa geneukala.
♪ Zeruan nengoen ♪
♪ Helbidea: 11. hodeia ♪
Album horri gure errespetua erakutsi nahi genion,
baita kantu horri ere,
kantu hori beste kantu zoragarri
batzuen artean gordeta zegoelako.
Egon, The Cureren bertsioa.
♪ Olatu horrek ♪
♪ zure ile artera erakarri ninduen ♪
♪ Hain zorigaiztoko naiz, uste dut neure burua hilko dudala ♪
Txantxetan aritzea gustatzen zaio eta oso ondo egiten du.
Azentuak primeran kontrolatzen ditu.
Smithsen bertsioa.
♪ That wa-a-ave ♪
♪ That wave pulled me into your h-h-hair ♪
♪ H-h-h-hair ♪
Bi nota dira.
♪ Olatu horrek ♪
♪ zure ileetatik atera ninduen ♪
♪ bertan garbitu nituen promesak ♪
♪ lanpetua landareak isuriz ♪
Beti gertatzen zen hori estudioan.
Estudioko txantxak.
Bolada onean dabilenean, ezin duzu isilarazi Andy,
tontakeriak egiten,
Andy ez da inoiz gelditzen.
Denbora guztian entretenitzen.
Saiatuko naiz Bryan Adamsena egiten,
ahalik eta gehien.
Saiatu Robin Hoodekin.
Gomez Addams!
Eta ...
Bat, bi... Bat, bi, hiru ...
♪ Ooh, ooh, ooh, ooh ♪
Ez dago zalantzarik nor den burua: Andy editore gorena.
Baina, beste mutilak ere...
Colin, noski, bere kantuekin,
eta Dave...
Daveren musika-maisutasuna harrigarria da.
♪ Desengainatuak ♪
Baina abestiengatik,
abestiengatik nengoen ni hor.
Abestien kalitatearen konbinazioa,
eta, noski, oso jende interesgarria.
♪ Beren bihotzak hautsi zituztenak ♪
♪ Desengainatuak ♪
Esango nuke Nonsuch dela
nire XTC album gogokoena.
Album hori maisulanez beterik dago.
♪ Peter Pumpkinheaden balada ♪
Disko berri bat entzuten nuen bakoitzean...
"Berriz? Baina nondik dator hau?"
♪ Has gaitezen ♪
Katalogoa txikia dute.
Ez dago horrenbeste diskorik,
eta kopuru txiki horrekin
egiten duten bidaia... harrigarria da.
♪ Peter Pumpkinhead hirira etorri zen ♪
Zaila da zeure burua behartu
eta gune erosotik ateratzea,
baina sarri egiten du hori.
Horrexegatik sortu du
halako lan-katalogo zoragarria.
♪ Baina etsai gehiegi egin zituen ♪
Irudi eta istorio bikainak sortzeko gai da.
Kantagile harrigarria da,
benetan paregabea.
♪ Gora Peter Pumpkin ♪
♪ Gora Peter Pumpkinhead ♪
Nire iritziz,
Apple Venus da gure lanik onena.
Tamalgarria da
Dave Gregory horren amaierara arte geratu ez izana.
Grabazio saioen erdian utzi zuen...
Txarra da gorputz adar bat bananduta daukazunean.
Badakizu, Barryk utzi zuenean bezala,
"A, hor doa hanka bat" gero beste hanka bat lortzen duzu
eta ongi funtzionatzen du, arraioa!
Oso ongi funtzionatzen du!
"Lehenengo hanka baino hobea da, eskerrak!"
Gero Terryk uzten du. A!
Saioko bateristak erabili genituen,
baina horietako batzuk
Terry ez bezalakoak ziren,
horrek abantailatxo bat gehitzen zuen.
Gero Davek utzi zuen,
ez dakit hortik geure onera itzuli garen inoiz.
Talde-bizitza luzea izan genuen, ordea,
talde gehienek 5 urte irauten dute, ondo joanda.
Guk 30 urte bitxi izan genituen.
Taldearen ondarea
egin duen musika ederra da.
Musikari eta konpositore gisa eboluzionatu zuten
euren hasieratik
amaierara heldu ziren arte,
talde bikain baten eboluzio sendoa izan zen.
Gustatzen zait euren musikak duen
ezusteko zera hori, apropos bilatutakoa,
baina komertzialki,
hori suizida da.
Nola merkaturatzen duzu talde bat,
sailkatzen
oso zaila den talde bat?
Eta uste dut hori izan dela beti
izan duten arazoetako bat.
Horrek maitagarriago bihurtzen zituen niretzat.
Behar bezain ezagunak
ez izatearen
holako ospea izan dute.
Baina uste dut XTC zaleak gogaitu egingo zirela
ezagunagoak izan balira,
gure sekretu txikia delako, banda horrekin,
eta asegin dut hori.
♪ Makurtu Gizon Berdearen aurrean ♪
Zertaz hitz egiten ari diren dakiten pertsonak
hor goian, handiekin sartzen ditut nik.
Hara! bizi garen garaian
hainbatek pentsatzen dute
Kanye West jeinua dela.
Ezin dut jasan.
Konposizioak, jotzeko modua eta
grabazioen konbinazioa ia perfektua da.
♪ Ergelki zoriontsua naiz ♪
Andyk oso txarto edukitzen zuen ilea,
bere buruan
izan behar genuen bezain apreziatuak ez ginen sasoian,
baina uste dut badatorrela.
Neurri batean egiten ari garenagatik da,
kontu jakina da.
Badakizu, oso luze joan da,
baina uste dut jendea egunean jarri dela,
egin genuena estimatuz.
Baina ikaragarri luze joan da.
♪ Ergelki zoriontsua naiz ♪
♪ Kantu honen hitzak bezala ♪
Talde gehienak, "Primeran!" Pixka bat hobetu liteke,
eta gero interesa galtzen dute.
Edo, "Ederto!" eta gero interesa galtzen dute.
Batzuetan, inoiz,
oso noizean behin,
polito hasten den talde bat agertzen da,
hobetzen doa, gero eta hobeto...
Hori ezohikoa da, eta esan behar dut,
apala izan barik,
hori egin zuen talde bat garela.
♪ Erroia ♪
♪ Erroia, erroia, irakurri zeure liburutik ♪
♪ Nork hiltzen du nor?♪
♪ Non dago altxorra? ♪
Ametsetan nagoenean,
sarritan egiten dut hegan Marlborough lautaden gainetik.
Gauza xelebre hau daukat, ametsetan, hegan egite hori,
Jendeak esaten dit "Ezin duzu, ezta?"
Eta nik: "Bai, begiratu!"
Eta pixka bat ahaleginduta,
gorantz irteten noa Marlborough lautaden gainetik.
Izugarri harro nago XTCrekin,
eta beste kideak...
Jendeak oraindik esaten dit
''Zer pentsatzen duzu Colinez? Edo Dave eta Terryz?
Nire zati batek maite ditu inoiz izan ez nituen anaiak bezala,
inoiz izan ez nuen familia.
Baina beste zatiak gorroto ditu
izan nuen familia bezala!
Nahasketa bitxia, benetan!
♪ Major of Simpleton ♪
Ez dago..., ez zegoen XTC bezalako ezer.
Oso banakako gauza da, ez da pertsona bakarra,
horien guztien tentsio kolektiboa da,
elkarrekin topo egiteak sortu zuen
ibilgailu pozgarri majiko hau,
nekez gertatuko zena, ezta?
Eta egin egin genuen.
Sekulako gurdi pozgarria egin genuen,
mundu guztiarentzat, haren inguruan ibiltzeko.
"Diberti zaitezte, sartu!"
♪ Simpletongo alkatea izan naiteke ♪
♪ baina gauza bat dakit ♪
♪ maite zaitudala ♪
♪ Bere logika hozten denean ♪
♪ pentsamendu guztiak bukatuta ♪
♪ Simpletongo alkatearen besoetan goxo egongo zara ♪
Hau da rockumentaletatik gorroto dudan zatia,
azkenengo bi minutuak
esaten dutenean...
Gehienetan kronikatxo bat da, esanez:
''Derek koitaduak, oraindik industrian lanean,
disko bat autofinantzatu du
1966an bukatu gabeko kantuekin"
"O, Jainkoa"
"Hau miseria"
♪ Ez dakit nola egin kantu arrakastasu bat ♪
Rockumentalen kontu horiek
nazkatzeraino gogaitzen naute,
Beraz, bukatu da. Kitto!
♪ Baina gauza bat dakit ♪
♪ maite zaitudala ♪
♪ maite zaitut ♪
♪ Bere logika hozten denean ♪
♪ pentsamendu guztiak bukatuta ♪
♪ goxo egongo zara ♪
♪ Simpletongo alkatearen besoetan ♪
♪ besoetan goxo egongo zara ♪
♪ alkatearen... ♪
♪ Igo baloira ♪
♪ Igo baloira, haurrok ♪
♪ Mugitu gora ♪
♪ arinak eta azkarrak zareten bitartean ♪
♪ Utziguzu erortzen ♪
♪ Erortzen utzi behar zeniguke ♪
♪ Utziguzu erortzen ♪
♪ harea pila bat ♪
♪ bezala ♪