EYES WIDE OPEN Azpitituluak Euskaraz www.azpitituluak.com Euskaratzailea: Goio Arana
(Menachem Fleischman-en eskela)
"Fleischman harategia"
Laguntzailea behar da
Erabil dezaket telefonoa?
Jerusalemen nago... Ez duzu erantzuten...
Geroago deituko dut.
Dena ondo?
Aizu!
Bai.
Ez zara ingurukoa.
Talmud eskola batean nabil.
Ondo. Zein eskola?
"Menachem-en Jakinduria".
Bai? Uste nuen itxita zegoela.
Beste eskola baten bila nabil.
A, eskola baten bila...
Nahi baduzu, egon zaitezke hemen aterri arte.
Eskerrik asko.
Bedeinkatua zu, unibertsoko jainko eternala.
Languntzaile bat behar duzu?
Zer bat?
Lan bila nabil.
Ibili zara inoiz harategi batean?
Ez.
Eskola batean, Talmud-a ikasten ibili naiz.
Beno, hau nahiko desberdina da.
Badakit.
Baduzu non lo egin?
Lagun baten etxera joan naiteke.
Erantzuten ez dizun lagun horren etxera?
Erantzungo du.
Itzuli zure jatorrira. Hau ez da zuretzat.
Moldatuko naiz.
Itzultzea ez da hain erraza.
Zertan ari zara?
Utzi bakean!
Zugatik etorri naiz.
Ez daukat nora joan.
Erantzuteko!
Ez dizut sinesten.
Eta Bera, Aleluia betiereko,
bedeinkatua izan dadila bere izena
... eta bere erreinua izan dadila...
gure bizitzaren lekuko, eta bizi dadila Israelen etxean
eta laster etor dadila esatera: "Amen".
Lan bila zabiltza oraindik?
Jan duzu? Goserik?
Joango gara ikastera?
Gure aitak, goian bego, batzuetan hemen hartzen zuen atsedena.
Goazen behera, lana dugu-eta.
Eta zu?
Gazteak egin behar duena da ikasi eta errezatu.
Atsedenak eta aisiak dakarte aspertzea. Eta, aspertzeak...
Aspertzeak dakar zoramena.
Hemen gera zaitezke, eskola bat aurkitu arte.
Ikasteko behar duzun guztia dago hemen... nonbaitean.
Hemendik.
Aita.
Gabon.
Gabon
Jacob.
Hartu liburuak eta jarri bere tokian.
Gabon.
- Hurbildu kosher-ak. - Nola?
Kosher oilaskoa.
Erantzun!
Zer gertatu da?
Ezer ez. Barkatu.
Utzi hori.
Zer da?
Utzi, ez da ezer...
Ikusi nahi baduzu?
Zuk marraztu dituzu?
- Zirriborroak dira, besterik ez. - Zirriborroak.
Marrazketa eskolak hartu dituzu?
Bai eta ez. Neure kontura ikasi dut.
Egingo dizut erretratu bat, nahi baduzu.
Irten egin behar dut.
Nora?
Joan naiteke?
Ephraom.
- Nola zaude? - Ondo.
- Ondo zaude? - Bai.
- Zatoz ona. - Bai.
- Gustatzen zaizu, ezta? - Ez. Hemen ez.
Zer dio Talmud-ak pekatariei buruz?
Arimaren kontra bekatua egiten duenak sakrifizioarekin ordaindu behar duela.
Esan daiteke bekatari dela baraua egiten duena bekatua ordaintzeko?
Gizon zintzo bat, bere buruari baraua inposatu diona...
eta ardoari uko egin diona...
bekataria dela esan diezakegu?
Sakrifizioa egin behar du?
Zergatik?
Zein da hitzez hitzezkko esanahia?
Jainkoak ez du nahi gizakiek euren buruak zigortzea.
Nahi du disfruta dezatela.
Bestela, zertarako sortu du mundua?
Ongia egiteko...
ongia egin dezagun.
Rabino, baina, horrek...
horrek ez nau asetzen.
Aszetak sakrifizioa egin beharrean dago erronka saihesteko.
Egunerokoan, Jainkoaren zerbitzaria izateko,
gustuko izan behar dituzu zailtasunak. Eta, gainera, horiek amodioz gainditu.
Horixe dakar Jainkoa zerbitzatzeak...
zailtasunak gustuko izatea.
Eskerrik asko.
Nora zoaz?
Hiritik kanpora, bainu errituala hartzera.
Ez zara etorriko Shabat afarira?
Joatea nahi duzu, ala?
Bai.
Orduan, bazatoz iturburura?
Ezin dut. Rivka-ri agindu nion lagunduko niola.
Zenbat urte ez duzula irten Jerusalemetik?
Bazatoz?
Sartu.
Ona dago?
Izoztuta.
Ona dago.
Iritsi da aita!
Aita, nor da?
Jacob, ekarri edalontziak.
Paradisuaren aurrerapen bezala,
Shabat-a da atsedenerako.
Jaia ospatzen duten guztiek jasotzen dute poztasun handia.
Gu salbatzera, mesiaren etorrera aurreko zailtasunak.
Salbazioa iritsiko da, eta, desagertuko dira tristurak eta minak.
Ikusi nauzu?
Bai. Ikusi zaitut.
Non egin ditutzu ikasketak?
"Or Vachesed"-en, Safed-en.
E, hau..
Ederra dago.
Eman zati bat.
Aaron okela gutxi jan duzu...
- Zati txiki bat. - Jan, nahi duzun guztia.
Larregi da.
Tori zati bat hemendik.
Ez daukat ohiturarik hainbeste jateko. Hori da dena.
Jacob, jan.
Hartu zati handiago bat.
Bestela, ez zara handi egingo.
Ama, ez zait gustatzen.
Zure amak prestatzen dituen guztiak gozoak dira.
Familia zoragarria zarete.
Eskerrik asko.
Zer egiten duzu Jerusalemen?
Ikasi eta dirua aurreztu.
Non bizi zara?
Harategian.
Trastelekuan?
Aldi baterako da.
- Baduzu familiarik hemen? - Ez.
Eta, ezkontzeko asmorik?
Oraingoz, bakarrik ikasi.
Iritsiko da, Jaungoikoak nahi duenean.
Zerbait behar izanez gero...
eskatu beldur barik.
Zati txikiak egin.
- Horrela? - Bai.
Zati txikitxoak egin.
Ez gurutzatu besoak inoiz. Egurren kontra moztu.
Indarrez, horrela.
Zergatik egiten duzu barre? Inoiz ikusi duzu harakinik barrezka, ala?
Aiztoa zure lantresna da. Errespeta ezazu.
Pieza hori ere zatitu egin behar da.
Neuk egingo dut.
Ez. Ezingo duzu zeuk bakarrik. Lagunduko dizut.
Heldu ondo.
Egun on.
Egun on, jauna!
Egun on.
Zain daude, Aaron.
Zain, zain...
Hau guztia niretzat?
Bai. Hau ere bai.
A! nire okela.
Joan zuek. Ni lanpetuta nabil.
Ez daukat autorik.
Baina, lanez gainezka nago.
Munduaren beste puntan dago.
Ados, Aaron.
Joan. Nik bukatuko dut.
Ez duzu tiritarik jarriko?
- Safed-ekoa da. - Nor?
Ezri. Zure laguntzailea.
Badakit. "Or Vachesed"-en ikasi zuen.
Bai, eta kaleratu egin zuten handik.
Zergatik?
Gauza on larregi egiteagatik-edo.
Horrek ez dizu ekarriko ezer onik. Kaleratu egin behar duzu.
Eta, karitatea? Eta, laguntasuna, zer?
Aitak kontratatu zuen, eta berea zen harategia.
Hasi besterik ez du egin nirekin.
Zure aitak kontratatu zuela?
Seguru?
Asko lagundu zion aitari.
Zer?
Gainera, ez duzu ezagutzen.
Oso kontu itsusiak entzuten dira. Arduratuta nago.
Ondo da.
Ez dakit zer entzun duzun, eta, ez dakit zer dion jendeak.
Duzun esperientzia eta jakinduriarekin...
ulertu beharko zenuke.
Jaungoikoak sortu du Ezri, eta Jaungoikoak uzten dio bizitzen.
Eta, bakarrik Ezrik zerbitzatu dezake Jaungoikoa bere modura.
Begira akaberako hori.
Israel Fisher.
Ikusi omen dute Mordechai-ren alabarekin, Sarah-rekin.
Arazo sortzaile hutsa.
Zerbait gertatzen da?
Toki honek inspiratu egiten zaitu, ala?
Batzuetan.
Ez dizut trabarik egin nahi. Jarraitu margotzen.
Zirriborroak egiten nabil. Ez didazu enbarazurik egiten.
Jarraitu.
Egingo didazu erretratu bat?
Jarri zaitez.
Kendu kapela.
Erlaxatu.
Lasaitu.
Erlaxatu aurpegia.
Zertan etorri zara?
Nire bila?
Ez. Gauza bat ahaztu zait harategian.
Kontrolatu zeure burua.
Gure esku dago geure sena gerenera eramatea...
bete ahal izateko...
munduan dugun misioa.
Ez zitzaigun erronka hau tokatuko, beroi gainditzeko gauzarik ez bagina.
Zertarako sortu zuen Jaungoikoak desioa?
Gure arimak arazteko.
Eginkizun bat betetzeko.
Jaungoikoak ez zuen sortu "akastun" gizakirik.
"Akatsa"k ez du existitzen!
Begiratu edertasun hau guztia!
konplexutasun hau guztia!
Zeu ere, bere maisulanaren adibide zara!
Gizonaren erronkarik handiena, bere barnean dago.
Eta, hau da gure erronka. Guk bakarrik gaindi dezakegun erronka.
Gizon arrunt batek ulertuko ere ez lukeena.
Gaur bainu errituala hartu dut...
Lagundu.
Aaron?
Zer?
Lagunduko didazu okela pieza honekin?
Etorri.
Eman buelta.
Poliki.
Apur bat gehiago.
Altxa.
Lagundu.
Hemendik.
Bukatu duzu?
Minutu bat.
Ondo zaude?
Bai.
Zergatik zaude hain serio? Animatu, bukatu dugu zeregina-eta.
Irribarretxo bat.
Zerbait gertatzen zaizu?
Goserik?
Ni gosetuta nago.
Afaldu dezagun.
Ez duzu afaldu, ala?
Ez. Zure zain nengoen.
Lan asko gaur?
Bai. Jaunari esker.
Hori ona da, ezta?
Bai.
Rabbin Weizman-ekin egin dut trill.
Oso pozik zegoen, harategia berriro ireki dugulako.
Zer gertatzen zaizu?
Ezer ez.
Asmatu dugu jaietarako harategia irekitzen.
Sakratua eta bedeinkatua izan dadila bere izena.
Eta aldarrikatua izan dadila bere erreinua...
Israelen Etxean bizi direnen artean,
eta laster etorriko da eta esango du: "Amen".
Amen.
Sarah ikusten jarraitzen du.
Nork?
Israel Fisher-ek.
Aurrekoan esan nizun mutil hura.
Begiratu bere aita. Asko sufritzen dabil.
Zaila izango da aurkitzea ganorazko senar bat Sarah-rentzat.
Zer moduz, Sarah?
Ondo, Jaungoikoari esker. Prest dago nire mandatua?
Bai. Oraintxe bertan.
Aita, komunera!
Ez, ez, ez. Ez sartu ona Yaakov. Badakizu.
Baina, komunera joan beharra dut.
Tori.
Eskerrik asko. Zenbat da?
Hurrengoan ordainduko didazu.
Alde hemendik. Ezin zarete hemen ibili.
Irten kanpora.
Ordaindu nahi du.
Txikitu okela.
Ordaindu... ados.
90 shekel, mesedez.
Gertu dago nire mandatua?
Oilasko izterrak...
- Aita, komunera... - Nahikoa!
Ez itzuli berandu gaur gauean.
Ahaleginduko naiz.
Gero arte.
Segi, laztana. Goazen.
Jaungoikoak agindu dio justuei
eurekin jarriko dela zirkuluan, paradisuan.
Horrela dago idatzita Talmud-en.
Ez bakarrik justuentzat,
denontzat balio dut promesa horrek.
Nola?
Israelgo ez jakintsuek ere...
egin dituzte ekintza onak.
Denak gara justuak. Bekatariak ere bai.
Zailatasunak gainditzen ez dituenak ere
egin behar du ahalegina justua izateko.
Bekatuan erori denak ere izan behar du esperantza:
Jaungoikoak eskainiko dio erronka berri bat.
Beroi gainditzen duenean,
aurreko porrotek ere izango dute meritua.
Zure irakaspenak dira urrea eta zilarra baino baliotsuagoak,
urrea eta zilarra baino baliotsuagoak,
Zure irakaspenak dira urrea eta zilarra baino baliotsuagoak.
Nola iritsi naiz honetara?
Bedeinkatua zu, unibertsoaren Jaungoiko eternoa,
mundura ogia ekarri duena.
On egin.
Ederra dago.
Menachem Fleischman lurperatua,
bedeinkatua izan dadila bere memoria
bere arima jarrai dadila bizidunon artean.
Ondo segi.
Kaixo.
Entzun, Aaron.
Zure laguntzaileak ez dauka zer eginik hemen.
Zer esan nahi duzu?
Gaizki bukatu behar du.
Jendea gaizki esaka dabil.
Bide txarretik eramaten duela jendea.
Patron...
ez gehiago ekarri gure etxera.
Ez eraman gehiago sinagogara,
ezta gure auzora ere.
Ezri!
Utzi bakean.
Badakizu zer ordu den?
Zergatik ez nauzu iratzartu?
Kosher harategi zertifikatua
Itxita
Albisteak haserretu egin gaitu,
gaizkileek egindako ekintza nazkagarriak
egin dira gure auzoan.
Sinistedunak mehatxupean gaude
laguntzen saiatu direnak ere, erori direlako
ohartarazi nahi dugu hedatu dela gaizkia gure artean.
Gaizkileak gure artean dabiltza,
zintzo plantak egiten...
Kaixo, Sarah. Zer moduz?
Ondo, Jaunari esker.
Ikusi duzu Aaron?
Ez. Ez dago harategian?
Itxita dago.
Ba, ez dut ikusi.
- Ez duzu goizean ikusi? - Ez.
... eta bakea emango dizuna. bedeinkazioa eta arrakasta...
Jacob!
- Zer gertatu zaizu? - Jaungoikoak zaintza zaitzala.
Zer moduz eguna?
Lan asko.
Zer gertatzen da?
Ez da ezer gertatu, Rivka. Dena zure buruan dago.
Kaixo.
Aaron ez dago?
Ez.
Seinale ona.
Nola?
Seinale ona dela bakarrik utzi izana.
Okela zati bat nahi du, mesedez.
Berehala.
Handiago, mesedez.
Freskoa da, ezta?
Bai. Atzo ekarritakoa.
Beno, ba, zati osoa hartuko dut.
Kenduko diozu gizena?
Eskerrik asko.
Ederki ikasi duzu.
Eskerrik asko.
Gogorra izan behar du bakarrik egotea.
Etorri gurekin afaltzera.
Goitik bakea etor dadila...
eta denek esan dezatela, "Amen".
Amen.
Zeruan bakea jartzen duena gure artera ere etorriko da,
Israelera ere etorriko da.
Amen.
Hitz egingo dut berarekin, baina, etorri gurekin.
Joan zuek.
Zoratu egin da.
- Nor? - Mordechai.
Nahikoa da.
Aaron, beharrezkoa da zeu ere etortzea, Sarah-gatik.
Nahikoa daukat nik hemen, bestela ere. Orain ezin dut.
Ba, oraintxe da unerik aproposena.
Aita, ez joan, mesedez.
Lehenago bukatu behar nuen honekin.
Segi, gidatu.
Aurrera.
Gabon.
Zer egiten duzue hemen?
Soberan dakizu zertara etorri garen!
- Eseri eta hitz egin dezagun - Ondo nago zutirik.
Israel, ezagutzen gaituzu.
Eseri zaitez eta hitz egin dezagun.
Ez dago ezer esateko.
Israel, bide okerretik zoaz...
Hitzartu da Sarah-ren ezkontza.
Gaurtik aurrea, ezin zara arrimatu ere egin.
Ez bisitarik, ez telefono deirik. Ezer ez.
Inongo kontakturik ez.
Zure alabaren bizitza izorratu nahi duzu, ala?
Ez gero ausartu niri esaten zer egin behar dudan, lotsagabe hori!
Hau ez da inorentzat gustukoa.
Bera nire bizitza da.
Utzi nire alaba bakean!
Dagoeneko ez da neskatila bat.
Zure ama ez balitz hemen egongo...
Maite dut!
Beragatik, dena bidaliko nuke pikutara.
Maite duzula?
Ez daukazu lotsarik? bere aita aurrean dago.
Kontrolpean izango dugu, ez diogu utziko hona etortzen.
Badakizu zer egingo dizuten?
Atea joko dute.
Irekitzerakoan, poltsa bat jarriko dizute.
Etxe osoa hankaz goraz jarriko dute.
Zure amak ulu egingo du, baina, inork ez dizue lagunduko.
Sinagogara ihes eginda ere, ez zinatekete sartuko...
ordurako denak egongo direlako jakinaren gainean.
Ezin duzu egin pentsatzen ari zarena, ulertzen?
Nathaniel, eman aitari.
Jan.
Aita, "Bikain" jarri didate Torah azterketan.
Zorionak.
Oso ondo.
Ederki.
Erakustea nahi nizun, baina. ez zeuden harategian.
Eskandalua gure auzoan:
dagoeneko, ohartuta zaude!
Harategiko bezeroei oharra:
Konturatu gara ez dela kosher,
naiz eta, atean egon horren ziurtagirian .
Kontuz janari zikinekin.
Sinestunei dei egiten diegu
ez erosteko harategi horretan
non bekatariek hartu duten fededunen itxura
gure artean nahasteko...
Gizon lizuna da!
...Yeoudah Stern ohoredun mutil gaztea...
ezkonduko da adin bereko Sarah Katz neska birjin ohoretsuarekin
Moses eta Israelen erlijioaren arabera
egingo de zeremonia santutuan.
Batek entzun du...
Judeako mendi tontorretan...
eta Jerusalemengo...
kaleetan, kaleetan...
zoriontasun eta poztasun oihuak...
Eskandalua gure auzoan,
bedeinkatua izan dadila bere izena
aldarrikatuta izan dadila bere erreinua
gaurko egunean eta Israel etxean.
eta laster etor dadila
eta guztiok esan dezagun: "Amen".
Amen.
Ezin dut horrela jarraitu.
Familia bat dut, emaztea eta seme-alabak.
Eta ni? nik zu bakarrik zaitut.
Zainduko zaitut.
Ez diguzu kasurik egin.
Zer nahi duzu, inor ez etortzea gehiago erostera?
Boikota egiten hastea?
Zabaltzea saltzen dituzula...
janari debekatuak.
Ez duzu bakarrik harategia itxi beharko...
hartu beharko dituzu emaztea eta umeak, eta...
auzoa utzi beharko duzue. Ea, zurekin joaterik nahi duten...
Hanka egin beharko duzu. Ez duzu izango beste irtenbiderik.
Gizon zuzen hori,
dagoeneko, ez duzu ezer agintzen hemen.
Egun on!
Zer gertatzen da?
Bukatu egin da okela, ala?
Weizman rabinoa, entzun, guk...
Neu arduratuko naiz.
Nik hitz egingo dut berarekin.
Kontu delikatua da. Lehenago konponduta egon beharko zena.
Ez dago galtzeko astirik.
Ezagutzen dut bera, eta ondo ezagutzen nuen bere aita.
Bere oinordekoen bermea du.
Bere aita gizon zintzoa zen.
Gure seme-alaben etorkizunaren izenean...
ezin dugu kalerik egin.
Hil ala biziko kontua da!
Froga barik ari zararete puzten arazoa
Halakoetan ezin da arriskurik hartu...
esperientziak erakusten du kontuz ibili behar dela.
Igo gora, eta begiratu zer dagoen.
Ezin dira arriskuan jarri...
gure seme-alaben arima gazteak.
Dena izorratzen duen deabru bat da.
Zein zikinkeri kosher dituzu?
Zer jakingo duzue zuek umeei buruz! Alde hemendik!
- Zein Torah ikasle mota zarete zuek? - Ez gara joango.
Nik agintzen dut! Ez niri kontrarik egin! Lotsagabe hori!
Kanpora! Zure atrebentziak muga guztiak gainditu ditu.
Alde! Lotsagabeok!
Zergatik egiten zaizu hain zaila mutil hori botatzea?
Zergatik zara hain burugogorra?
Zergatik, Aaron?
Zer gertatzen zaizu? Zure aitak mingaina moztu zizun?
Erantzun ezazu, mesedez! Zergatik zaude isilik?
Bizirik sentitzen naiz.
Bera behar dut.
Lehen, hilda nengoen.
Orain, aldiz, bizirik sentitzen naiz.
Ephraom.
Zurea da.
Bekatari hori!
Endredatu egiten duzu jendea!
Ez daukazu tokirik Paradisuan.
Zure ondotik alde egingo dugu.
Baztertu egingo zaitugu..
eta, debekatu zurekin egotea.
Alde hemendik!
Ezri.
Badakit.
Zer erregutzen ari zara, Aaron?
Zer egin nahi duzu?
Hemen geratu.
Etxetik alde egitea nahi duzu?
Ez, baina, erabaki bat hartu beharko duzu.
Ez daukat ezer erabaki beharrik: hemen egon nahi dut.
Eta, orain, zer?
Hau gure etxea da.
Ez dut ekarriko etxera halakorik.
Ez naiz ni, ez dago nire baitan.
Nire sen gaiztoak...
erabat menderatu nau.
Inoiz ez dut halakorik ekarri etxera.
Ondo da.
Babes nazazu.
EYES WIDE OPEN Azpitituluak Euskaraz www.azpitituluak.com Euskaratzailea: Goio Arana