Beharbada egunen batean
ulertuko duzu,
zenbat negar egin nien,
nolako erreguak egin nizkien,
putakume horiei.
Oihuka igaro nuen gaua,
gau iluna,
eta haiek barrezka.
nire minarekin egin nien aurre...
Zutaz erditu den hau
zakur emea amorruarekin...
Eta horrexekin elikatu zara...
neure bularretatik.
Jan nazazu,
Zurrupa nazazu,
zure ama naizenez.
Kantuan ari zaizuen emakume hau
gupidarik gabe bortxatu zuten gau hartan
alaba jaio gabeak ez zien penarik eman.
Ez zien lotsarik eman.
Gau hartan, eskuz eta zakilez bortxatu ninduten
neure alabak barrutik ikusiko zituela
horrek ez zien lotsarik eman
Eta hori guztia gutxi balitz
irentsi arazi zidaten
nire senar Joseforen
zakil hila
bere zakil gaixoa, sutautsez zikina
Oihuka erantzuten nien,
hil nazazue behingoz
enterratzeko neure Joseforekin.
Ez dut hemengo ezer ezagutzen.
Hori gogoratzen duzun bakoitzean...
negar egiten duzunean ama...
ohea malkoekin bustitzen duzu
lastima eta izerdiarekin.
Ez duzu ezer jan.
Ez baduzu jan nahi... esan besterik ez.
Prestatzeko lanik ez hala.
Kantatzen badidazu jango dut...
lehortzen dudan memoria hau ureztatzen baduzu.
Ez ditu jada nire oroitzapenak ikusten, hila banengo bezala da.
Ea ba, ondo eseri.
Etzanda zaude.
Hildako txori bat bezala.
Ohea txukunduko dizut pixka bat.
Osabak ez dit ulertzen, ama.
Babesle gisa daramat hau barruan.
Zure sabeletik dena ikusi nuen,
Egin zizuten mina ikusi eta sentitu egin nuen.
Horregatik daramat hau orain.
Gerrako ezkutu bat bezala...
tapoi bat bailitzan.
Higuina delako babes bakarra,
higuingarriak geldiarazteko...
Ondo garbitu behar dizut arropa
ez zaitezen horrela
iritsi nirekin
herrira
tristura usain horrekin.
Nora zoaz?
Zerura noa,
loreak ureztatzera,
Nora zoaz?
Zerura noa,
loreak ureztatzera,
Nora zoaz?
Zerura noa,
loreak ureztatzera, loreak ureztatzera,
Kanta dezagun, kanta dezagun.
gauza politak kanta ditzagun
geure beldurrak ezkutatzeko...
Kanta dezagun, kanta dezagun.
gauza politak kanta ditzagun
geure beldurra disimulatzeko...
geure zauri txikia ezkutatzeko.
Esistituko ez balitz bezala, minik emango ez balu bezala.
Orain lehengusuak!
Orain aitona-amonak!
Pianoa hautsita dago, baina musika ateratzen zaio oraindik. Entzuten duzu?
Kristal pusketak gozoki kolorezkoak bezala dira
Baso bat ur emango didazu mesedez?
- Etxera eramango zaitut. - Nora?
Zeure etxera.
Ez, ondo nago.
Nire herrian honela ibili behar duzu, paretera itsatsita.
Bestela anima gaiztoek harrapatu eta hilko zaituzte.
Horrela hil zitzaidan anaia, hezurretan geratu zen
anima tristeei jaramonik egin ez zielako.
Sekulako tripako minak izan zituen
Ama etxaldean zegoen.
Eta aitonatxo herrian abereak saltzen.
Hil zenean medikuak bere sabelaren erretratua eman zigun.
Besterik ez zaigu geratzen.
Erradiografia.
Bai, hori.
Iristen ari gara etxera.
Hango izkina hartan dago.
Hemen geratuko naiz ni, beraz.
Baina begira egongo naiz iristen zaren arte.
Ea jendeak ez zaituen ezagutzen.
Herrira iristen garenean.
Haurtxo bat bezala gainean eramango zaitut.
Aitatxo ez da aurrerantzean bakarrik egongo,
harren konpainian.
- Laguntasuna behar duzu zuk. - Zergatik?
Hemen geranioak, hortentsiak, jazminak daude baina zuk pitxiloreak hartzen dituzu.
Landareek egia esaten dute, ez dira pertsonak bezala.
Beren ostoetan irakurtzen da guztia, bizita eta memoria.
Lurra goitik behera mugitu beharra dago.
Eguzkiak ez dezan beti alde beretik eman.
Bestela geruza gogorra sortzen da lurrean.
Eta landarea azkarregi lehortzen da.
Badakit hori,
herrian baratza geneukan.
Gerra garaian izango zen,
zure amarengandik jaio zinen,
beharbada beldurrarekin
zutaz erditu zen ama.
Oparia ekarri dizut.
Lorategian geranioak, kameliak, pitxiloreak daude,
Kaktusak eta denetik, salbu eta patata. Zergatik?
Eta zuk, zergatik diozu beldurra bakarrik ibiltzeari kaletik?
Hargatik.
Ba nik berdin, nahi dudalako.
Nik beldurra badut, ez da nahi dudalako.
Heriotza besterik ez da derrigorrezkoa
Beste guztia nahi dugulako da.
Eta bortxatzen zaituztenean zer?
Hori ez da derrigorrezkoa!
Patata landare merkea da.
Eta lore eskasak ematen ditu.
Zu ere gaixorik zaude.
Ez jarraitzeko neuri.
Zer egingo dut hemen?
Nire perlak, nire perlak!
Tratua egina genuen!
Barkaidazu, osaba, mesedez.
Ikusten? Arnasa hartu nahi duzu!
Zuk bizi egin nahi duzu.
Bizi nahi duzu baina ez zara ausartzen!
Askatu osaba.
Hartu arnasa!
Fausta! Ez joan!
Fausta! Ez joan! Fausta!
Ken diezadatela.
Ken diezadatela barrutik.
Begira itsasoari, ama.
Begira itsasoari.